ลูกสองสัญชาติ — ให้ลูกได้ทั้งสัญชาติไทยและของพ่อ

ลูกครึ่งของเรา มีสิทธิ์ได้ สองสัญชาติ — ไทยจากแม่ และของพ่อจากพ่อ นี่คือของขวัญที่ดีที่สุดอย่างหนึ่งที่เราให้ลูกได้ แต่มันไม่ได้เกิดขึ้นเอง ต้องยื่นเอกสารให้ถูก และบางอย่างมีเงื่อนไขที่พลาดไม่ได้ พี่จะเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่าย

ฝั่งไทย — ง่ายที่สุด

ลูกที่เกิดจากแม่ไทย ได้สัญชาติไทยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะเกิดที่ไหนในโลก แค่ไปจดทะเบียนเกิดและทำสูติบัตรไทย (ถ้าเกิดต่างประเทศ ทำที่สถานทูตไทย) เก็บสูติบัตรไทยไว้ให้ดี

ฝั่งพ่อ (ตัวอย่าง: สหรัฐอเมริกา) — ต้องดูเงื่อนไข

ถ้าพ่อเป็นพลเมืองอเมริกัน ลูกอาจเป็นพลเมืองสหรัฐฯ ตั้งแต่เกิด โดยยื่นขอ CRBA (Consular Report of Birth Abroad) ที่สถานทูตสหรัฐฯ แต่มีเงื่อนไขเรื่อง “พ่ออยู่อเมริกามานานพอไหม” ที่คนพลาดกันบ่อย

เงื่อนไขสำคัญ — โดยเฉพาะถ้าพ่อแม่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส

ถ้าพ่อเป็นพลเมืองอเมริกันและ ไม่ได้จดทะเบียนสมรส กับแม่ พ่อต้องเคย อยู่ในสหรัฐฯ รวมอย่างน้อย ๕ ปี โดยอย่างน้อย ๒ ปีต้องเป็นช่วงหลังพ่ออายุ ๑๔ ปี และต้องเป็นเวลา ก่อนลูกเกิด (ไม่ต้องต่อเนื่องกัน)

พ่อต้องยื่น แบบฟอร์ม DS-5507 (คำให้การเรื่องการอยู่อาศัย การเป็นบิดา และการอุปการะ) ด้วย

ถ้าพ่ออายุน้อยหรือย้ายออกจากอเมริกาเร็ว อาจไม่ครบเกณฑ์ — เช็กให้ดีก่อน เพราะมีผลต่อสัญชาติลูกโดยตรง

ตรวจสอบล่าสุด ๒๕ ก.ค. ๒๕๖๙ — ประเทศอื่น (UK, ออสเตรเลีย, เยอรมนี ฯลฯ) มีเกณฑ์ต่างกัน เช็กกับสถานทูตของพ่อ

ถ้าพ่อแม่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส — เรื่องจดรับรองบุตร

อันนี้สำคัญและคนไม่ค่อยรู้: ถ้าพ่อแม่ ไม่ได้จดทะเบียนสมรส ตามกฎหมายไทย พ่อฝรั่งยังไม่มีสิทธิ์เป็นพ่อตามกฎหมาย จนกว่าจะ จดทะเบียนรับรองบุตร (legitimation) ซึ่งมีผลต่อ:

• สิทธิ์ในการส่งต่อสัญชาติและเอกสารฝั่งพ่อ
• สิทธิ์รับมรดกของลูก
• เรื่องค่าเลี้ยงดู

ควรจัดการเรื่องนี้ให้เรียบร้อย เพื่อปกป้องสิทธิ์ของลูก

พาสปอร์ตสองเล่ม ใช้ยังไง

• เข้า-ออกประเทศไทย → ใช้พาสปอร์ตไทย
• เข้า-ออกประเทศพ่อ → ใช้พาสปอร์ตของพ่อ
• ประเทศอื่น ๆ → ใช้เล่มที่ได้วีซ่าหรือสะดวกกว่า

เรื่องอื่นที่ตามมา

พอลูกโตขึ้น มีเรื่องอื่นให้คิดอีก เช่น เกณฑ์ทหาร (เด็กชายลูกครึ่งที่มีสัญชาติไทยต้องเข้าเกณฑ์) โรงเรียน และภาษา พี่กำลังเขียนแยกไว้ให้ทีละเรื่อง เดี๋ยวมาเน้อ 💛